Câu Chuyện Đằng Sau
2 Giải Thưởng VMARK DESIGN

Ánh Sáng: Quyết Định Thiết Kế Quan Trọng Nhất Mà Ít Ai Nhắc Đến

Nếu phải chọn một yếu tố duy nhất ảnh hưởng đến cách con người cảm nhận một ngày làm việc, thì đó không phải là nội thất, không phải công nghệ, không phải cả vị trí văn phòng. Đó là ánh sáng — quyết định tính thực tiễn của mối quan hệ giữa thiết kế văn phòng và trải nghiệm nhân viên.

Cơ thể phản ứng với ánh sáng trước khi tâm trí kịp nhận ra

Nghiên cứu của Đại học Cornell, được Harvard Business Review trích dẫn, ghi nhận nhân viên làm việc trong môi trường có ánh sáng tự nhiên tối ưu giảm 51% triệu chứng mỏi mắt, 63% triệu chứng đau đầu, và 56% cảm giác buồn ngủ so với nhóm làm việc dưới ánh sáng nhân tạo thuần túy. Một nghiên cứu khác từ Đại học Illinois và SUNY Upstate Medical University ghi nhận nhóm nhân viên tiếp xúc nhiều ánh sáng tự nhiên hơn ngủ trung bình dài hơn 37 phút mỗi đêm, và đạt điểm số cao hơn 42% trong các bài kiểm tra khả năng ra quyết định.

Đây không phải chi tiết trang trí. Ánh sáng tự nhiên kích hoạt sản sinh serotonin — chất dẫn truyền thần kinh liên quan trực tiếp đến cảm giác tỉnh táo, ổn định tâm trạng, và khả năng tập trung. Khảo sát từ Future Workplace cho thấy nhân viên đặt ánh sáng tự nhiên và tầm nhìn ra bên ngoài lên trên hầu hết các phúc lợi văn phòng khác — kể cả căng-tin hay phòng gym nội bộ.

Tại Dreamplex, ánh sáng được thiết kế theo từng khu vực

Trần nhà dạng sóng tại Dreamplex Lê Hiến Mai sử dụng gỗ tràm Việt Nam — một lựa chọn không chỉ vì tính thẩm mỹ. Gỗ khuếch tán và làm ấm ánh sáng theo cách hoàn toàn khác so với trần thạch cao hay khung kim loại tiêu chuẩn. Ánh sáng đi qua bề mặt gỗ trở nên mềm hơn, ít gắt hơn với mắt trong nhiều giờ làm việc liên tục.

Khu vực sân thượng đi xa hơn một bước: phòng đa năng có thể mở hoàn toàn ra khu vườn nhiệt đới xung quanh, cho phép ánh sáng tự nhiên và không khí ngoài trời tràn vào trực tiếp — không qua lớp kính lọc sáng như phần lớn văn phòng cao tầng khác.

Năm năm trước đó, tinh thần này đã hiện diện tại Dreamplex Ngô Quang Huy dưới khẩu hiệu thiết kế gốc: “Light. Open. Green.” Tòa nhà 5 tầng được thiết kế với ánh sáng tự nhiên, không khí lưu thông, và cây xanh là ba trụ cột chính — không phải yếu tố phụ được thêm vào sau khi bản vẽ hoàn chỉnh.

Vật Liệu Tự Nhiên: Khi Bề Mặt Bạn Chạm Vào Ảnh Hưởng Đến Mức Độ Căng Thẳng

Nghiên cứu đăng trên Journal of Environmental Psychology ghi nhận người tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên và vật liệu tự nhiên có nồng độ cortisol — hormone gây căng thẳng — thấp hơn đáng kể so với nhóm làm việc trong môi trường vật liệu tổng hợp, ánh sáng nhân tạo hoàn toàn. Đó là lý do yếu tố tự nhiên có tác động quan trọng đến thiết kế văn phòng và trải nghiệm nhân viên.

Bảng màu đất sét tại Dreamplex Lê Hiến Mai được chọn với mục đích cụ thể: tạo cảm giác gần gũi và trưởng thành, nhưng vẫn giữ không khí thư giãn, không hình thức. Đây là sự cân bằng khó đạt được — quá nhiều màu trung tính khiến không gian lạnh lẽo, quá nhiều màu sắc rực rỡ lại gây xao nhãng. Vật liệu ít qua xử lý hóa chất, như gỗ tràm tự nhiên, cũng giảm mùi hóa chất và hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOC) thường thấy ở vật liệu công nghiệp — một yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng không khí trong nhà, dù ít khi được nhắc đến khi bàn về thiết kế văn phòng.

Không Gian Phục Hồi: Vì Sao Một Văn Phòng Tốt Cần Chỗ Để “Tắt Máy”

Trong tâm lý học môi trường, có một khái niệm gọi là Attention Restoration Theory — lý thuyết phục hồi sự chú ý. Ý tưởng cốt lõi: sự tập trung liên tục làm cạn kiệt nguồn lực nhận thức, và tiếp xúc với thiên nhiên — dù chỉ trong vài phút — giúp phục hồi nguồn lực đó nhanh hơn nhiều so với nghỉ ngơi trong môi trường nhân tạo.

Đây chính xác là lý do khu vực sân thượng tại Dreamplex Lê Hiến Mai không được thiết kế như một phòng họp phụ. Ban giám khảo VMARK mô tả không gian này mang lại “sự riêng tư và tĩnh tại — lý tưởng cho những buổi gặp gỡ thân mật hoặc những khoảnh khắc nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng.” Đó là ngôn ngữ thiết kế có chủ đích, không phải mô tả marketing.

Phần lớn văn phòng tại Việt Nam vẫn coi không gian nghỉ ngơi là diện tích “lãng phí” — thứ bị cắt giảm đầu tiên khi cần tối ưu mét vuông cho thuê. Dreamplex đặt cược ngược lại: một nhân viên có nơi để phục hồi giữa ngày làm việc sẽ quay lại bàn làm việc với sự tập trung tốt hơn nhiều so với người phải “gồng” suốt tám tiếng liên tục.

Thiết Kế Cho Nhiều Thế Hệ, Không Phải Một Kiểu Người Duy Nhất

Một trong những giả định sai lầm phổ biến nhất trong thiết kế văn phòng và trải nghiệm nhân viên: tất cả đều làm việc theo cùng một cách.

Dreamplex Lê Hiến Mai được thiết kế rõ ràng cho lực lượng lao động đa thế hệ — kết hợp môi trường làm việc truyền thống với các khu vực coworking linh hoạt trong cùng một tòa nhà. Nhân viên thế hệ trước có thể quen với bàn làm việc cố định, không gian yên tĩnh, ranh giới rõ ràng. Nhân viên trẻ hơn có thể cần khu vực linh hoạt, có thể di chuyển, làm việc theo nhóm nhỏ tùy hứng.

Tại Dreamplex Ngô Quang Huy, nguyên tắc này thể hiện qua 12 kiểu không gian làm việc khác nhau trong cùng một tòa nhà 5 tầng — từ văn phòng riêng cho 4 người đến nguyên tầng cho doanh nghiệp lớn, cùng khu vực cộng đồng chung mà ai cũng có thể tiếp cận. Không có một “đáp án đúng” cho mọi người. Có nhiều lựa chọn đúng cho từng người, trong cùng một không gian.